Om tilgjengelegheitserklæring

Innan 1. februar 2023 pliktar alle offentlege verksemder å ha ei tilgjengelegheitserklæring på plass på sine nettstader. Vi i Digitaliseringsdirektoratet har utvikla ei felles løysing for offentleg sektor. Den er obligatorisk å bruke for offentlege verksemder. Løysinga blir lansert 3. oktober 2022.

På denne sida

    Frå 1. februar 2023 skal verksemder i offentleg sektor ha publisert ei tilgjengelegheitserklæring på sine sider. Det er ikkje krav til å ha erklæring for appar til då, det kjem seinare. For å fylle ut ei erklæring, må du som verksemd logge deg inn på uustatus.no, etter at verksemda har mottatt informasjonsskriv med PIN-kode. Slik får du fylt ut eit digitalt skjema som du etterpå skal publisere på nettstaden din. Før du fyller ut, skal du teste dei 47 krava opp mot løysinga di og lage deg eit grunnlag for utfylling i erklæringa.

    Kravet gjeld verksemder i offentleg sektor

    Kravet gjeld for verksemder i offentleg sektor og andre verksemder som utfører oppgåver på vegner av det offentlege, og som er heilt eller delvis finansiert av det offentlege. I tillegg omfattar kravet private verksemder som treff vedtak etter forvaltingslova og private verksemder etter avtale med og på vegner av det offentlege. Det er verksemdene sjølv som pliktar å gjere denne vurderinga.

    Omgrepet offentleg sektor skal tolkast på same måte som i regelverket om offentlege anskaffingar. Det betyr at dersom verksemda skal følgje anskaffingsreglane, skal ein også ha tilgjengelegheitserklæring for sine nettstader.

    Kven er tilgjengelegheitserklæringa for?

    Brukaren

    Tilgjengelegheitserklæringa er først og fremst til for brukaren. Den viser brukaren i kva grad ein nettstad eller app er universelt utforma. Brukaren får informasjon om brot på krava, kva utfordringar det fører til og forklaring på kvifor verksemda ikkje følgjer regelverket. Brukaren melder frå om feil og manglar direkte til verksemda i erklæringa, og sender eventuelt klage til Diskrimineringsnemnda. Brukaren kan derfor påverke universell utforming av nettstader og appar. Les meir om kva det betyr for brukaren.

    Verksemda

    Tilgjengelegheitserklæringa vil sørge for at verksemda set seg inn i krava og har eit bevisst forhold til om ein følgjer regelverket eller ikkje. Å få opp status hjelper verksemda å prioritere universell utforming. Via tilbakemeldingsfunksjonen får verksemda tilbakemeldingar frå reelle brukarar om kva problem og utfordringar dei møter. Verksemda skal svare brukaren og bruke tilbakemeldingane dei får til å forbetre universell utforming og auke etterlevinga av krava.

    Tilsynet

    Tilsynet brukar tilgjengelegheitserklæringa som ei informasjonskjelde i kontroll, rettleiing, samt statistikk og analyse, for eksempel knytt til status for etterleving og utval av verksemder til tilsyn.

    Kva nettstader skal ha tilgjengelegheitserklæring?

    Kravet er at det er publisert ei tilgjengelegheitserklæring for kvar nettstad verksemda er ansvarleg for. Føresetnaden er at verksemda brukar nettstaden for å tilby informasjon eller tenester til innbyggarar/brukarar, og at nettstaden er knytt til verksemdas alminnelege funksjon.

    Ein nettstad er eit sett eller ei samling av relaterte nettsider med felles formål, som er eigd av same verksemd, og som vanlegvis ligg på same domenenamn på internett. Ein nettstad kan bestå av ei eller fleire nettsider.

    Eksempel på nettstader og hovuddomene som skal ha tilgjengelegheitserklæring er

    • uutilsynet.no
    • digdir.no
    • altinn.no
    • nav.no
    • regjeringen.no
    • Digdirs intranett

    Underdomene på nettstaden

    Vanlegvis skal undersider eller underdomene (subdomene) som er knytt til eit hovuddomene ikkje ha ei separat tilgjengelegheitserklæring. Underdomene, undersider og tenester skal i utgangspunktet vere dekka av tilgjengelegheitserklæringa for hovuddomenet.

    Eksempel på undersider/underdomene som ikkje skal ha eigen tilgjengelegheitserklæring:

    • uutilsynet.no/wcag-standarden/nettsteder/711
    • digdir.no/informasjonssikkerhet/informasjonssikkerhet/882
    • altinn.no/skjemaoversikt/
    • familie.nav.no/

      Nettstaden til ein kommune

      Mange kommunar har nettstader med nettadresse på forma [kommunenamn].kommune.no/. Hovuddomenet er her kommune.no, og sogndal.kommune.no er eit underdomene. Kommunane sine nettstader er eksempel på underdomene som i nokre tilfelle likevel skal ha eigen tilgjengelegheitserklæring.

      Undersider på nettstaden til kommunane skal ikkje ha eigen tilgjengelegheitserklæring.

      Eit eksempel på dette er https://www.sogndal.kommune.no/helse.514565.nn.html

      Offentlege verksemder tilbyr informasjon og tenester til brukarane til private verksemder

      Privat sektor skal ikkje ha tilgjengelegheitserklæring for sine nettstader eller appar.

      I tilfelle der offentlege verksemder brukar underdomene eller undersider på nettstaden til private verksemder for å tilby informasjon eller tenester til innbyggjarane, skal den offentlege verksemda publisere ei tilgjengelegheitserklæring som dekker dette på det aktuelle underdomenet eller undersida.

      • Det betyr at dersom for eksempel ein kommune brukar skjema som ligg på undersida visma.no/[kommunenamn] for å tilby søknadsskjema for barnehageplass, skal kommunen publisera ei separat tilgjengelegheitserklæring for skjema på den aktuelle undersida.
      • Tilsvarande gjeld der ein skule opprettar eigen nettstad på eit underdomene eller undersider der hovuddomenet er eigd av ei privat verksemd. Eksempel på dette er [skulenamn].vgs.no og minskole.no/[skulenamn].

      Grunnen er at tilgjengelegheitserklæringa skal vere publisert på nettstaden den gjeld for, og det er ikkje tilstrekkeleg at tilgjengelegheitserklæringa som ligg på nettstaden til kommunen dekker skjemaet for barnehagesøknad. Dersom verksemda ikkje kan gjere det sjølv, skal ein sørge for at leverandøren publiserer tilgjengelegheitserklæringa på det aktuelle underdomenet eller undersida.

      Intranett og ekstranett

      Intranett er retta mot tilsette i ei bestemt offentleg verksemd. Tilsette utgjer ei avgrensa gruppe brukarar, samanlikna med alle brukarar/innbyggarar.

      Intranett vert typisk bruk til å formidla informasjon om interne forhold i verksemda, for eksempel lønsforhandlingar, arrangement, nyheiter om verksemda, prosjekt og rutiner.

      Ekstranett er retta mot bestemte eksterne tredjepartar, som ikkje er tilsett i den offentlege verksemda, men som likevel skal ha tilgang til delar av den offentlege verksemdas intranett.

      Ekstranett ligg på internett og gir eksterne tredjepartar, som ikkje er tilsett i verksemda, tilgang til avgrensa innhald på intranettet til ei bestemt verksemd. Dette krev vanlegvis autentisering av brukaren.