Hopp til hovudinnhald

Om tilgjengelegheitserklæring

Frå 1. februar 2023 skal alle offentlege verksemder ha ei tilgjengelegheitserklæring på plass på sine nettstader.

    Ikkje lenger ei avgrensing om éi erklæring per hovuddomene

    Det er ikkje lenger ei avgrensing om at det berre skal vere éi erklæring per hovuddomene. Verksemda kan sjølv vurdere om de ønskjer å lage fleire erklæringar per nettstad for underdomene eller tenesteområde.

    Vår vurdering for endringa er:

    • Det vert enklare for innbyggarane å sette seg inn i status for universell utforming på nettstaden de oppheld seg på.
    • Verksemder som har komplekse nettstader kan jobbe meir effektivt med å teste og rette brot.
    • Verksemder som har komplekse nettstader kan få betre oversikt, og jobbe effektiv med publisering av erklæringane.

    Kva er ei tilgjengelegheitserklæring?

    Ei tilgjengelegheitserklæring er ein sjølvdeklarasjon om i kva grad ei verksemd sin nettstad etterlever krava til universell utforming av ikt.

    Erklæringa skal fyllast ut i Digitaliseringsdirektoratet sin eiga løysing, uustatus.no. Gå til sida Korleis lage tilgjengelegheitserklæring for hjelp til å kome i gang.

    NB! Krav om å ha erklæring for appar kjem seinare.

    Kven er underlagt kravet om tilgjengelegheitserklæring?

    Kravet gjeld for verksemder i offentleg sektor. Omgrepet offentleg sektor skal tolkast på same måte som i regelverket om offentlege anskaffingar. Det betyr at dersom verksemda skal følgje anskaffingsreglane, skal ein også ha tilgjengelegheitserklæring for sine nettstader. Det er verksemdene sjølv som pliktar å gjere denne vurderinga.

    Les meir om kven som er omfatta av kravet, på EUs webdirektiv (WAD).

    Kven er tilgjengelegheitserklæringa for?

    Brukaren

    Tilgjengelegheitserklæringa er først og fremst til for brukaren. Den viser brukaren i kva grad ein nettstad eller app er universelt utforma. Brukaren får informasjon om brot på krava, kva utfordringar det fører til og forklaring på kvifor verksemda ikkje følgjer regelverket. Brukaren melder frå om feil og manglar direkte til verksemda i erklæringa, og sender eventuelt klage til Diskrimineringsnemnda. Brukaren kan derfor påverke universell utforming av nettstader og appar. Les meir om kva det betyr for brukaren.

    Verksemda

    Tilgjengelegheitserklæringa vil sørge for at verksemda set seg inn i krava og har eit bevisst forhold til om ein følgjer regelverket eller ikkje. Å få opp status hjelper verksemda å prioritere universell utforming. Via tilbakemeldingsfunksjonen får verksemda tilbakemeldingar frå reelle brukarar om kva problem og utfordringar dei møter. Verksemda skal svare brukaren og bruke tilbakemeldingane dei får til å forbetre universell utforming og auke etterlevinga av krava.

    Tilsynet

    Tilsynet brukar tilgjengelegheitserklæringa som ei informasjonskjelde i kontroll, rettleiing, samt statistikk og analyse, for eksempel knytt til status for etterleving og utval av verksemder til tilsyn.

    Kva nettstader skal ha tilgjengelegheitserklæring?

    Alle nettstader som verksemda er ansvarleg for, skal ha ei tilgjengelegheitserklæring.

    Føresetnadane er at nettstaden nyttast for å tilby informasjon eller tenester til innbyggarar/brukarar, er knytt til verksemda si alminnelege funksjon, og at det er ei hovudløysing for verksemda. Verksemda må sjølv vurdere om nettstadene er hovudløysingar for verksemda, og om dei er knytt til verksemda sin alminnelege funksjon.

    Ein nettstad er eit sett eller ei samling av relaterte nettsider med felles formål, som er eigd av same verksemd, og som vanlegvis ligg på same domenenamn på internett. Ein nettstad kan bestå av ei eller fleire nettsider.

    Eksempel på nettstader som etter hovudregelen skal ha éi tilgjengelegheitserklæring:

    • uutilsynet.no
    • digdir.no
    • altinn.no
    • nav.no
    • norge.no
    • uio.no
    • regjeringen.no
    • Digdirs intranett

    Vanlegvis skal undersider, underdomene (subdomene) og tenester som er knytt til eit hovuddomene ikkje ha ei separat tilgjengelegheitserklæring. Desse skal i utgangspunktet vere dekka av tilgjengelegheitserklæringa for hovuddomenet.

    Verksemdene kan sjølv velje å dele opp nettstaden, og lage eigne erklæringar for ulike deler av hovuddomenet. Det kan du for eksempel gjere når det er ulike underdomene som dekker ulike tenesteområde.

    Eksempel på undersider/underdomene der det kan vere føremålsteneleg å ha eigen tilgjengelegheitserklæring:

    • data.norge.no
    • ub.uio.no
    • altinn.no/skjemaoversikt/
    • familie.nav.no/

      Underdomene som reknast som hovuddomene

      Mange verksemder, for eksempel kommunar, har nettstader med nettadresse på forma [kommunenamn].kommune.no/. Hovuddomenet er her kommune.no, og sogndal.kommune.no er eit underdomene. Når de lagar tilgjengelegheitserklæring, skal underdomenet sogndal.kommune.no likevel forståast som eit hovuddomene.

      Eksempel på undersider/underdomene som skal reknast som eit hovuddomene:

      • sogndal.kommune.no
      • bodø.vgs.no
      • vigeland.museum.no

      Tredjepartsløysingar frå private verksemder

      Privat sektor skal ikkje ha tilgjengelegheitserklæring for sine nettstader eller appar.

      I tilfelle der offentlege verksemder brukar underdomene eller undersider på nettstaden til private verksemder for å tilby informasjon eller tenester til innbyggjarane, skal den offentlege verksemda publisere ei tilgjengelegheitserklæring som dekker dette på det aktuelle underdomenet eller undersida.

      • Det betyr at dersom for eksempel ein kommune nyttar eit skjema som ligg på undersida visma.no/[kommunenamn] for å tilby søknadsskjema for barnehageplass, skal kommunen publisere ei separat tilgjengelegheitserklæring for skjema på den aktuelle undersida.
      • Tilsvarande gjeld der ein skule opprettar eigen nettstad på eit underdomene eller undersider der hovuddomenet er eigd av ei privat verksemd. Eksempel på dette er minskole.no/[skulenamn].

      Grunnen er at tilgjengelegheitserklæringa skal vere publisert på nettstaden ho gjeld for, og det er ikkje tilstrekkeleg at tilgjengelegheitserklæringa for nettstaden til kommunen dekker skjemaet for barnehagesøknad. Dersom verksemda ikkje kan gjere det sjølv, skal de sørge for at leverandøren publiserer lenka til tilgjengelegheitserklæringa på det aktuelle underdomenet eller undersida.

      Intranett og ekstranett

      Verksemdene har plikt til å lage tilgjengelegheitserklæring for, og å gjere innhald på intranett og ekstranett universelt utforma. Det gjeld innhald på løysingar som er nye eller vesentleg reviderte etter 1. februar 2023.

      Regelverket gjeld ikkje for fagsystemer eller administrative ikt-løysingar (programvare), som nåast via intra- og ekstranett. Eksempel er sak/arkivsystem, time- og reiserekningssystem, fakturasystem og andre administrative arbeidsverktøy.

      Sosiale medium

      Innhald i sosiale medium skal vere universelt utforma, så lenge det er ei hovudløysing for verksemda. På noverande tidspunkt blir det ikkje stilt krav om tilgjengelegheitserklæring for sosiale medium, men det kan kome seinare.

      Kva skjer om tilgjengelegheitserklæringa manglar?

      Dersom verksemda ikkje har publisert innan 1. februar 2023, eller årleg oppdaterer tilgjengelegheitserklæringa for sine nettstader, kan tilsynet ta i bruk reaksjonar. Dette kan vere pålegg om retting og dagbøter.

      Verksemder uten publisert og oppdatert tilgjengelegheitserklæring har i tillegg vesentleg større sjanse for å bli utvald til kontrollar og tilsyn.

      Dersom du ikkje finn svar på det lurte på her, kan du sjå ofte stilte spørsmål om tilgjengelegheitserklæringa.